«وام زنان دهک ۱ تا ۵ بدون ضامن» این روزها زیاد جست‌وجو می‌شود و خیلی‌ها فکر می‌کنند یک وام تازه با ثبت‌نام اینترنتی راه افتاده است. واقعیت کمی فرق دارد: آنچه دولت تصویب کرده، بیشتر از آنکه یک وام جدید باشد، حل مشکل ضامن است. زنان سرپرست خانوار در دهک‌های درآمدی ۱ تا ۵ که برای وام اشتغال به بانک معرفی شده‌اند ولی ضامن ندارند، می‌توانند به‌جای ضامن شخصی از ضمانت‌نامه یک صندوق دولتی استفاده کنند. در این راهنما می‌خوانید چه چیزی قطعی است، چه چیزی هنوز اعلام نشده و از کجا باید شروع کنید.
خلاصه در یک نگاه
- ضامن: صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون به‌جای ضامن شخصی ضمانت‌نامه صادر می‌کند (مصوبه هیئت وزیران).
- مشمولان: زنان سرپرست خانوار در دهک‌های ۱ تا ۵ که متقاضی وام اشتغال خرد هستند.
- سقف قبلی: ضمانت‌نامه تا ۱ میلیارد ریال، یعنی ۱۰۰ میلیون تومان (مصوبه شهریور ۱۴۰۱).
- سقف جدید: طبق مصوبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ تا سقف مصوب بانک مرکزی برای اشتغال زنان سرپرست خانوار؛ رقم دقیق هنوز رسماً اعلام نشده است.
- کارمزد و مدت: طبق گزارش سایت‌های وام، کارمزد ۴ درصد و بازپرداخت تا ۶۰ ماه؛ این دو عدد را در منبع رسمی دولت پیدا نکردیم و شرایط نهایی را بانک عامل تعیین می‌کند.
- ثبت‌نام اینترنتی: هیچ سامانه رسمی برای آن اعلام نشده است. مسیر از اداره کل امور زنان و خانواده استانداری یا فرمانداری و بانک عامل می‌گذرد.
این وام دقیقاً چیست؟
هیئت وزیران در شهریور ۱۴۰۱ تصویب کرد که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری معاونت رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، از ظرفیت صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون برای ضمانت «تسهیلات اشتغال خرد زنان سرپرست خانوار دهک‌های ۱ تا ۵» استفاده کند. یعنی این زنان برای گرفتن وام اشتغال از بانک‌های عامل، بدون نیاز به معرفی ضامن غیر، ضمانت‌نامه صندوق را به بانک می‌دهند. سقف هر ضمانت‌نامه در آن مصوبه ۱ میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) بود و اعتبار کل صندوق برای این کار ۵۰۰ میلیارد ریال.
پس پول وام را بانک عامل از منابع خودش، مثلاً منابع قرض‌الحسنه اشتغال، می‌دهد و صندوق فقط جای ضامن را پر می‌کند. برای همین بهتر است این طرح را کنار وام‌های اشتغال ببینید، مثل وام قرض‌الحسنه اشتغال خرد و خانگی ۱۴۰۵ که با معرفی‌نامه دستگاه‌های اجرایی پرداخت می‌شود.
چه چیزی در ۱۴۰۵ تغییر کرد؟
هیئت وزیران در جلسه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ مصوبه را اصلاح کرد. سقف ضمانت دیگر عدد ثابت ۱ میلیارد ریال نیست و تا سقف مصوب هیئت عالی بانک مرکزی برای اشتغال زنان سرپرست خانوار بالا می‌رود. اعتبار اولیه همچنان ۵۰۰ میلیارد ریال از منابع صندوق است. اگر اعتبار تکمیلی تأمین شود، صندوق تا پنج برابر مبلغ سپرده‌شده ضمانت‌نامه صادر می‌کند. وزارت اقتصاد هم موظف شده سرمایه صندوق را از محل «حساب پیشرفت و عدالت» افزایش دهد.
زهرا بهروزآذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ به خبرگزاری مهر گفت سقف قبلی پایین بود. به گفته او، دولت تصویب کرد که سقف وام تا رقمی که هر سال برای اشتغال تصویب می‌شود بالا برود.
نکته مهم: تا امروز، ۴ آبان ۱۴۰۵، رقم تازه سقف به‌صورت رسمی اعلام نشده است. عددهایی مثل «۲۰۰ میلیون تومان» که در برخی سایت‌ها آمده، پیش‌بینی است و نه رقم مصوب. تا اعلام رسمی، ۱۰۰ میلیون تومان را آخرین سقف قطعی بدانید.
کارمزد و قسط چقدر است؟
برخی سایت‌های وام کارمزد این تسهیلات را ۴ درصد و بازپرداخت را تا ۶۰ ماه نوشته‌اند. در مصوبه‌های دولت عددی برای کارمزد و مدت نیامده، چون این‌ها به نوع وامی بستگی دارد که بانک می‌دهد. اگر وام از نوع قرض‌الحسنه اشتغال باشد، کارمزد معمولاً ۴ درصد است. با همین فرض، قسط ۱۰۰ میلیون تومان در ۶۰ ماه به روش محاسبه رایج بانک‌ها حدود ۱ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان می‌شود. این فقط یک تخمین است و عدد قطعی در قرارداد بانک می‌آید.
چه کسانی مشمول می‌شوند؟
- زنانی که سرپرست خانوار هستند.
- زنانی که طبق «پایگاه رفاه ایرانیان» در دهک‌های ۱ تا ۵ درآمدی قرار دارند. احراز دهک و سرپرستی خانوار طبق مصوبه با معاونت رفاه اجتماعی وزارت کار است.
- زنانی که متقاضی وام اشتغال خرد هستند و به بانک عامل معرفی شده‌اند، اما ضامن ندارند.
دهک خود را می‌توانید در سامانه رسمی my.gov.ir (بخش حمایت معیشتی) ببینید. اگر دهک شما اشتباه است، اول اعتراض دهک را ثبت کنید.
کدام بانک‌ها؟
در جدول تقسیم کار مصوبه ۱۴۰۱، این بانک‌ها به‌عنوان بانک عامل آمده‌اند: رفاه کارگران، توسعه تعاون، ملی، قرض‌الحسنه مهر ایران، صندوق کارآفرینی امید، سپه، صادرات، کشاورزی، سینا، تجارت، ملت، رسالت و پست‌بانک. فهرست بانک‌های عامل برای سقف جدید ۱۴۰۵ هنوز جداگانه اعلام نشده است.
از کجا شروع کنیم؟ مسیر قدم‌به‌قدم
- دهک خود را چک کنید. اگر بالاتر از ۵ هستید، مشمول این ضمانت نمی‌شوید.
- معرفی‌نامه وام اشتغال بگیرید. بسته به وضعیتتان، از دستگاه حمایتی یا اجرایی (مثل بهزیستی، کمیته امداد یا اداره کار) معرفی‌نامه بگیرید.
- به اداره کل امور زنان و خانواده استانداری یا فرمانداری شهرتان بروید. مسئولان معاونت زنان گفته‌اند فهرست زنانی که ضامن ندارند از همین مسیر به صندوق ضمانت فرستاده می‌شود.
- ضمانت‌نامه صندوق را به بانک عامل تحویل دهید و بقیه مراحل وام را طبق ضوابط بانک انجام دهید.
طبق گفته مدیرکل امور زنان استانداری لرستان به ایلنا، زنانی که تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند برای این کار از مسیر خود بهزیستی اقدام می‌کنند و لازم نیست به فرمانداری بروند.
مدارک احتمالی
- کارت ملی و شناسنامه
- مدرکی که سرپرست خانوار بودن را نشان دهد (مثل حکم طلاق، گواهی فوت همسر یا گواهی بهزیستی و کمیته امداد)
- معرفی‌نامه وام اشتغال از دستگاه اجرایی و طرح توجیهی کسب‌وکار خرد
- حساب در بانک عامل
فهرست دقیق مدارک را بانک عامل و اداره امور زنان استان تعیین می‌کنند. این فهرست برای آماده شدن است.
مراقب کلاهبرداری باشید
هیچ سامانه رسمی برای «ثبت‌نام اینترنتی وام ۱۰۰ میلیونی زنان» معرفی نشده است. به سایت‌ها و کانال‌هایی که برای ثبت‌نام یا «تسریع» پول می‌خواهند، اعتماد نکنید. بیشتر بخوانید: نشانه‌های کلاهبرداری وام فوری.
اگر مشمول نیستید: گزینه‌های دیگر
- طرح بانوی ایرانی بانک کشاورزی: وام بر اساس میانگین حساب، ویژه بانوان.
- وام قرض‌الحسنه اشتغال خرد و خانگی ۱۴۰۵: برای کسب‌وکار خانگی با معرفی‌نامه.
- وام اشتغال‌زایی جوانان صندوق کارآفرینی امید: برای راه‌اندازی کسب‌وکار.
- طرح نجم بانک مهر ایران: قرض‌الحسنه بر پایه حساب.
جمع‌بندی
این طرح برای زنانی که سرپرست خانوارند و تنها مشکلشان پیدا کردن ضامن است، یک فرصت واقعی است. اما هنوز سامانه ثبت‌نام اینترنتی ندارد و رقم سقف جدیدش اعلام نشده است. از استانداری یا فرمانداری و بانک عامل شروع کنید و منتظر اعلام رسمی سقف ۱۴۰۵ بمانید. ویکی‌کردیت با اعلام رقم جدید این راهنما را به‌روز می‌کند.