اگر قسط وامتان عقب افتاده، احتمالاً مبلغی به اسم «جریمه دیرکرد» یا به زبان قرارداد «وجه التزام تأخیر تأدیه دین» به بدهی‌تان اضافه شده است. خبر خوب این است که در سال ۱۴۰۵ چند طرح رسمی برای بخشیدن این جریمه اعلام شده؛ یکی از آن‌ها هنوز تا پایان سال باز است. در این گزارش، طرح‌های بخشودگی را که در منابع رسمی بانک‌ها و بانک مرکزی منتشر شده، مرور می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چه کسانی مشمول‌اند و در شعبه چه باید کرد.
جریمه دیرکرد دقیقاً چیست و چه بخشی بخشیده می‌شود؟
وقتی قسطی در موعدش پرداخت نشود، بانک برای دوره تأخیر «وجه التزام» حساب می‌کند که از دو بخش تشکیل شده است: سود عادی قرارداد، و مبلغی مازاد بر نرخ سود قرارداد. در بیشتر طرح‌های بخشودگی، همین بخش مازاد بر نرخ سود قرارداد بخشیده می‌شود، نه اصل بدهی و نه سود عادی وام. پس «بخشودگی جریمه» معمولاً به معنای حذف کل بدهی نیست؛ به معنای پایین آمدن مبلغ تسویه است.
۱. بانک ملی: طرح ۹۸ سالگی؛ باز تا پایان ۱۴۰۵
بانک ملی ایران به مناسبت نودوهشتمین سالروز تأسیس خود، با تأیید هیأت‌مدیره و در قالب تمدید «طرح تسریع وصول مطالبات غیرجاری» اعلام کرد بدهکاران مطالبات غیرجاری (بدهی‌های معوق) در صورت تسویه نقدی بدهی، از بخشودگی جرایم تأخیر تأدیه دین مازاد بر نرخ معامله مطابق ضوابط بسته ابلاغی بانک بهره‌مند می‌شوند. به گفته بانک، این فرصت تا پایان سال ۱۴۰۵ ادامه دارد و متقاضیان باید به شعب بانک ملی مراجعه کنند (منبع: بانک امروز به نقل از روابط عمومی بانک ملی (۲ مهر ۱۴۰۵)).
- مشمولان: بدهکارانی که بدهی‌شان غیرجاری شده و تاکنون آن را بازپرداخت نکرده‌اند.
- شرط اصلی: تسویه نقدی بدهی.
- آنچه بخشیده می‌شود: جرایم تأخیر مازاد بر نرخ قرارداد، طبق ضوابط بانک.
- مهلت: پایان سال ۱۴۰۵.
بانک ملی پیش‌تر هم برای مشتریانی که در دوره اختلال سامانه‌های بانک (۲۳ خرداد تا ۲۳ تیر ۱۴۰۵) نتوانسته بودند قسط بدهند، در صورت پرداخت تا پایان مرداد، وجه التزام را بخشیده بود؛ مهلت آن طرح به پایان رسیده است (صنعت مالی به نقل از روابط عمومی بانک ملی).
۲. بانک کارآفرین: بخشش کامل بدهی شهدای جنگ
بانک کارآفرین اعلام کرد با مصوبه هیأت‌مدیره، کل بدهی تسهیلاتی شهدای جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه، شامل اصل، سود و جرایم، ۱۰۰ درصد بخشوده و از منابع داخلی بانک تسویه شده است. اقساطی هم که پیش از اجرای مصوبه به‌صورت خودکار از حساب‌های مرتبط با شهدا برداشت شده بود به حسابشان برگشته و ضامنان این پرونده‌ها هم دیگر تعهدی ندارند (ایبنا به نقل از روابط عمومی بانک کارآفرین (۱ مهر ۱۴۰۵)).
به گفته همین بانک، وجه التزام ۳۱ هزار و ۶۸۸ فقره تسهیلات خرد (ازدواج، فرزندآوری، ودیعه مسکن و سایر تسهیلات تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان) به ارزش بیش از ۲ هزار و ۸۷۲ میلیارد ریال بخشیده شده است. مشتریانی هم که تسهیلات بالاتر از ۷۰۰ میلیون تومان دارند و به‌خاطر آثار جنگ در بازپرداخت مشکل پیدا کرده‌اند، می‌توانند درخواست امهال و بخشودگی جرایم را در کمیته‌های اعتباری بانک مطرح کنند؛ این درخواست‌ها پرونده‌به‌پرونده بررسی می‌شود و به گفته بانک، داشتن خسارت فیزیکی مستقیم شرط آن نیست.
۳. بخشنامه بانک مرکزی برای وام‌های خرد زیر ۷۰۰ میلیون تومان
پس از جنگ رمضان، بانک مرکزی مقرر کرد وجه التزام اقساط تسهیلات ازدواج، فرزندآوری، ودیعه مسکن و سایر تسهیلاتی که اصل آن‌ها تا ۷ میلیارد ریال (۷۰۰ میلیون تومان) است، برای بازه ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ به میزان ما‌به‌التفاوت نرخ وجه التزام و نرخ سود بخشیده شود (بانک مرکزی (۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵)). این بازه تمام شده، اما اگر در آن دوره جریمه از شما کسر شده و هنوز برنگشته، می‌توانید پیگیری کنید. طبق گزارش بانک مرکزی:
- به‌صورت سیستمی اجرا شد: ملت، کارآفرین، پارسیان، خاورمیانه، مسکن، قرض‌الحسنه مهر ایران، گردشگری، صنعت و معدن و شهر. بانک ملی هم برای همه تسهیلات به‌جز کارت اعتباری سیستمی اعمال کرد.
- دستی: قرض‌الحسنه رسالت (بدون نیاز به درخواست مشتری) و اقتصاد نوین (با مراجعه و درخواست مشتری در شعبه).
- فقط با درخواست مشتری: کشاورزی، توسعه صادرات، دی، ملل، رفاه کارگران، سامان، ایران زمین، صادرات، سرمایه، سپه، سینا، توسعه تعاون، پاسارگاد، پست بانک، تجارت و ایران-ونزوئلا.
بانک مهر ایران هم اعلام کرده بود جریمه‌های کسرشده در این بازه به حساب مشتریان بازگردانده می‌شود (پیام خبر (۱۸ فروردین ۱۴۰۵)). در صورت پاسخ نگرفتن از بانک، بانک مرکزی سامانه «ارتباطات مردمی» با شماره ۰۲۱۲۷۰۶ و بازوی CBIBOT@ در پیام‌رسان بله را برای پیگیری معرفی کرده است.
چه کسانی مشمول بخشودگی هستند؟ (خلاصه)
| طرح | مشمولان | شرط | وضعیت |
|---|---|---|---|
| بانک ملی (۹۸ سالگی) | بدهکاران مطالبات غیرجاری | تسویه نقدی بدهی | فعال تا پایان ۱۴۰۵ |
| کارآفرین (شهدا) | خانواده شهدای جنگ رمضان و ۱۲ روزه | مصوبه هیأت‌مدیره؛ کل بدهی | اجرا شده |
| کارآفرین (بالای ۷۰۰ میلیون) | کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از جنگ | درخواست و بررسی در کمیته اعتباری | در جریان، پرونده‌به‌پرونده |
| بخشنامه بانک مرکزی | وام‌های تا ۷۰۰ میلیون تومان | اقساط بازه ۹ اسفند تا ۹ اردیبهشت | بازه تمام شده؛ پیگیری استرداد ممکن است |
قدم‌به‌قدم در شعبه
- مانده بدهی را استعلام کنید: از شعبه یا همراه‌بانک، مانده اصل، سود و وجه التزام هر وام را جدا بگیرید.
- به شعبه‌ای که وام را داده بروید: پرونده در همان شعبه است و تصمیم بخشودگی آنجا گرفته می‌شود.
- نام طرح را دقیق بگویید: مثلاً در بانک ملی «طرح تسریع وصول مطالبات غیرجاری / بخشودگی ۹۸ سالگی».
- درخواست کتبی بدهید: اگر شعبه خواست، درخواست بخشودگی را مکتوب و با شماره قرارداد ثبت کنید و رسید بگیرید.
- مبلغ نهایی تسویه را مکتوب بگیرید: قبل از واریز، مبلغ بعد از کسر جریمه بخشوده‌شده را ببینید.
- تسویه نقدی کنید: در طرح بانک ملی، شرط بخشودگی تسویه نقدی است.
- مفاصاحساب و آزادسازی وثیقه را پیگیری کنید: پس از تسویه، نامه تسویه بگیرید و آزادسازی چک یا سفته ضامن را دنبال کنید.
نکته‌های کاربردی
- بخشودگی معمولاً فقط بخش مازاد بر سود قرارداد را شامل می‌شود؛ انتظار حذف اصل یا سود وام را نداشته باشید.
- هر قرارداد جداگانه بررسی می‌شود؛ اگر چند وام دارید، برای هر کدام جدا بپرسید.
- اگر خانواده شهیدی هستید که از بانکی جز کارآفرین وام داشته، از شعبه همان بانک درباره مصوبات حمایتی آن بانک سؤال کنید؛ برای سایر بانک‌ها در منابع رسمی که بررسی کردیم طرح مشابهی ندیدیم.
- فریب پیامک‌ها و کانال‌هایی را که در ازای پول «بخشش جریمه» وعده می‌دهند نخورید؛ بخشودگی فقط از طریق خود بانک انجام می‌شود. بیشتر: نشانه‌های کلاهبرداری وام فوری.
- مهلت طرح بانک ملی تا پایان ۱۴۰۵ است؛ برای جمع کردن پول تسویه، از همین حالا برنامه بریزید.
بیشتر در ویکی‌کردیت
- راهنمای وام ازدواج ۱۴۰۵
- وام ازدواج بانک ملی و قرض‌الحسنه ازدواج بانک کارآفرین
- قرض‌الحسنه فرزندآوری بانک کارآفرین
- خرید و فروش وام و امتیاز ممنوع شد
منابع
- بانک امروز به نقل از روابط عمومی بانک ملی (۲ مهر ۱۴۰۵)
- ایبنا به نقل از روابط عمومی بانک کارآفرین (۱ مهر ۱۴۰۵)
- بانک مرکزی (۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵)
- پیام خبر (۱۸ فروردین ۱۴۰۵)
- صنعت مالی به نقل از روابط عمومی بانک ملی
این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد؛ شرایط نهایی بخشودگی را هیأت‌مدیره و شعبه بانک تعیین می‌کند.